Cihannüma Derneği ile İslam Ülkeleri Akademisyenler ve Yazarlar Birliği (AYBİR), Türkiye'nin karşılaştığı yapısal sorunlara yönelik politika önerilerini içeren 'Türkiye Raporu: Alan Öngörüleri ve Politika Önerileri' yayınını gerçekleştirdi. Bu raporda, 22 farklı alanda politikada alınması önerilen adımlar yer aldı.
Politika Önerilerinin kapsamı
Raporda sunulan öneriler, Türkiye'nin karşılaştığı çeşitli yapısal sorunlara çözüm teklifleri sunmaktadır. 22 alandaki öneriler, ekonomi, eğitim, sağlık ve diğer birçok kritik alanda kapsamlıdır.
Eğitim ve Yükseköğretim
Raporda, kısa vadede 12 yıllık zorunlu eğitim yerine "4+4" şeklinde 8 yıllık zorunlu eğitim ya da alternatif bir modele geçilmesi ve mesleki eğitime yönlendirmenin daha erken ve etkin biçimde yapılması önerildi. Yönetici atamalarında ölçülebilir ve şeffaf liyakat kriterlerinin uygulanması, Yapay Zeka Politika Belgesi'nin pilot okul/bölgelerde uygulanması, öğretmenlere yapay zeka, STEM ve proje tabanlı öğrenme alanlarında uygulamalı eğitim verilmesi, değerler eğitiminin tüm derslerin müfredatına bütünleşik şekilde yeniden tasarlanması da öneriler arasında yer aldı. Üniversite müfredatlarında bilim felsefesi, epistemoloji ve yerli düşünce birikimine daha fazla yer verilmesi, akademik teşvik sisteminin yalnızca yayın sayısına değil özgün kavram ve teori üretimi, yerli literatüre katkı ve toplumsal faydaya göre düzenlenmesi tavsiye edildi.
Sağlık
Raporda, sağlık, sosyal hizmet, eğitim ve yerel yönetim hizmetlerinin aile merkezli bir koordinasyon modeli içinde sunulması, evde bakım ve palyatif bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, engelli bireyler ile ailelerine yönelik bütüncül destek merkezleri kurulması, aile ve toplumsal dayanışmayı güçlendiren sosyal faaliyetlerin desteklenmesi gündeme getirildi.
Aile ve Gençlik
Raporun "Aile ve gençlik" başlığında, eğitim, istihdam, evlilik ve aile kurma süreçleri arasındaki kopuklukların giderilmesi, gençlerin ekonomik ve psikososyal açıdan desteklenmesi ve dijital bağımlılığa karşı erken müdahale programları geliştirilmesi önerildi.
Şehir ve Medeniyet
Raporda, imar ve planlama politikalarında rant yerine kamu yararının esas alınması gerektiği vurgulandı. Deprem riski yüksek bölgelerde hızlı tarama ve güçlendirme çalışmalarının yürütülmesi, su havzaları, tarım alanları ve doğal koridorları koruyan bütüncül şehir planlarının hazırlanması istendi.
Göç
"Göç" başlığında, ülkeye giriş, kayıt, ikamet, çalışma ve kamu hizmetlerinden yararlanma süreçlerinin ortak bir veri sistemi üzerinden izlenmesi gerektiği raporda kaydedildi.
Medya ve İletişim
Raporda, medya ve iletişim alanında dezenformasyon, bilgi kirliliği ve dijital algı yönetimine karşı hakikat merkezli doğrulama ve denetim mekanizmalarının geliştirilmesi, yerli dijital platformların ve milli veri altyapılarının oluşturulması, iletişim eğitimine yapay zeka, veri analizi ve yeni medya becerilerinin eklenmesi gerektiği ifade edildi.
Uluslararası İlişkiler
"Uluslararası ilişkiler" başlığında, Türkiye'nin dış politikasının günlük gelişmelere tepki veren bir yapıdan çıkarılarak senaryo ve öngörü temelli bir sisteme dönüştürülmesi, Afrika, Asya, Balkanlar, Kafkasya ve İslam dünyasıyla ilişkilerin yalnızca diplomatik değil, ekonomik, kültürel, eğitim ve teknoloji boyutlarıyla derinleştirilmesi istendi.
Economia
Raporda, enflasyon, gelir dağılımı ve finansmana erişim sorunlarına karşı üreticiyi ve dar gelirliyi koruyan eş güdümlü tedbirler önerildi. Hukuk alanında yargı süreçlerinde şeffaflık, öngörülebilirlik ve hesap verebilirliğin artırılması istendi.
Sağlık Sanayisi
İlaç, aşı, tıbbi cihaz ve biyoteknoloji ürünlerinde kritik ithalat kalemlerinin belirlenerek yerli üretimin desteklenmesi gerektiği raporda belirtildi.
Yapay Zeka
Raporda, yapay zeka alanında kısa vadede kişisel verilerin korunması, veri güvenliği, etik ilkeler ve sorumluluk alanlarını düzenleyen hukuki bir çerçevenin hazırlanması talep edildi.
İleri Teknolojiler ve Sanayi
Türkiye'nin düşük ve orta-düşük teknoloji ağırlıklı üretim yapısından orta-yüksek ve yüksek teknolojiye geçmesi gerektiği belirtildi. Tarım alanında çiftçinin gübre, mazot, tohum, ilaç ve finansmana erişiminin kolaylaştırılması önerildi.
Tarım
Uzun vadede tarım arazilerini koruyan, genç nüfusu kırsalda tutan, iklim değişikliğine dayanıklı ve gıda güvenliğini sağlayan milli bir tarım modeli oluşturulmasının hedeflenmesi gerektiği raporda vurgulandı.
Hayvancılık
Raporda hayvancılıkta aşılama, hayvan hareketlerinin denetimi ve buzağı kayıpların önlenmesine yönelik öneriler yer aldı.
