Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, plastik kullanımının ve atığın arttığını açıkladı. Türkiye'de kişi başına yılda 48 kilo plastik atık üretilmesi, dünya ortalamasından yüzde 44 daha yüksek bir seviyeye ulaştı.
Plastik Kullanımı Artış Oranı
Ağırbaş'a göre, plastik kullanım miktarı 2000 yılında 234 milyon ton olan rakamdan bugüne kadar ikiye katlanarak 460 milyon tona ulaştı. Plastik atık miktarı ise aynı dönemde 156 milyon tondan 353 milyon tona yükseldi.
Plastik Kirliliğinin Etkileri
Ağırbaş, plastik kirliliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, ekonomi, iklim güvenliği, halk sağlığı, gıda güvenliği ve gelecek nesillerin yaşam hakkını ilgilendiren küresel bir mesele haline geldiğini ifade etti. Üretilen plastiklerden yalnızca yüzde 9'unun geri dönüştürülebileceği belirtildi.
Sıfır Atık Hareketi
Emine Erdoğan'ın öncülüğünde hayata geçirilen "Sıfır Atık Hareketi"nin üretim ve tüketim alışkanlıklarını yeniden şekillendirmeyi amaçlayan küresel bir dönüşüm vizyonu olduğunu belirten Ağırbaş, raporun da bu vizyonun bilimsel altyapısını oluşturduğunu dile getirdi.
Çalışma Alanları ve Hedefler
Sıfır Atık Vakfı'nın plastik kullanımının azaltılmasına yönelik kapsamlı bir seferberliği başlattığını belirtti. Çalışmayı Türkiye'nin 81 iline ve dünyanın 193 ülkesine yaymaya hedeflediklerini söyledi. Her yıl nehirlerden 14 bin 300 ton plastiğin doğaya karıştığını anlatan Ağırbaş, sorunun yalnızca plastik üretim miktarı değil, plastiklerin yaşam döngüsünün doğru yönetilememesi olduğunu ifade etti.
İstanbul'da Sıfır Atık Başkenti Hedefi
Türkiye'nin düşük kaliteli plastiklerin depolandığı bir ülke değil, yüksek çevre standartlarına sahip ve geri dönüşümde kaliteyi esas alan, ikincil ham madde üretiminde güvenilir bir merkez olması gerektiğini vurgulayan Ağırbaş, bu doğrultuda İstanbul'u "Sıfır Atık Başkenti" yapmayı hedeflediklerini bildirdi. Bu kapsamda sıfır atık uyumlu teknoparklar, kongre merkezleri ve uluslararası kuruluşların ofislerinin İstanbul'da kurulmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirtti.
Sıfır Atık Enstitüsü
Ağırbaş, İstanbul Teknik Üniversitesi işbirliğiyle kurulan Sıfır Atık Enstitüsünün bu yıl ilk öğrencilerini kabul edeceğini, enstitü bünyesinde plastik ve atık kirliliğine yönelik bilimsel çalışmalar ile eylem planlarının hazırlanacağını kaydetti.
Raporun Önerileri
Raporda yer alan öneriler arasında tek kullanımlık plastiklerin kademeli olarak azaltılması, yeniden kullanılabilir ürün tasarımlarının yaygınlaştırılması, ayrı toplama sistemlerinin güçlendirilmesi, dijital izlenebilirlik ve nitelikli geri dönüşüm sayılabilir. Ayrıca, bağımsız veri altyapısının oluşturulması, su kaynaklarının düzenli izlenmesi ve plastik atık ithalatının kalite ile risk esasına göre yeniden yapılandırılması önerilmiştir.
Sıfır Atık Festivali ve Forumu
Ağırbaş, İstanbul'da düzenlenen Sıfır Atık Festivali'ne 1 milyondan fazla kişinin katıldığını, Sıfır Atık Forumu'nun ise 183 ülkeden 5 bini aşkın katılımcıyı bir araya getirdiğini belirtti. Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 hazırlıklarının da sürdüğünü ifade etti.
Plastik Eylem Planı Çalıştayı
Ağırbaş, geniş katılımlı çalıştay gerçekleştireceklerini bildirdi. 14 bakanlığın ve 40'tan fazla genel müdürlüğün katılımıyla, ayrıca üniversitelerin, sivil toplum kuruluşlarının ve plastik atık konusunda uzmanların katılımıyla 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında İstanbul'da "Plastik Eylem Planı" çalıştayını düzenleyeceklerini belirtti.
