Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından yürütülen Obruk Duyarlılık Haritası çalışması kapsamında, Konya Kapalı Havzası'nda 739 obruk tespit edildi. Çalışma, Konya, Karaman ve Aksaray illerinde gerçekleştirildi.
Obruk Duyarlılık Haritası Çalışması
AFAD tarafından yürütülen bu çalışmanın amacı, obruk riskini belirlemek ve daha etkili afet yönetimi stratejileri geliştirmektir. Çalışma sonucunda toplanan veriler, ilgili bölgelerde obrukların konumunu ve sayısını göstermektedir.
Konya Kapalı Havzası'nda yer altı suyunun bilinçsiz kullanımının obruk oluşumlarını hızlandırdığı belirtildi. Konya AFAD İl Müdürlüğü bünyesinde 2020'de başlatılan "Obruk Duyarlılık Haritası" projesinde yapay zeka, Coğrafi Bilgi Sistemi ve uydu görüntüleri kullanılarak bölgedeki obruk envanteri güncelleniyor. Konya'da 576 obruğun kayıt altına alındığı Konya'da AFAD projesinin başlangıcından bugüne kadar 126 obruk oluştu.
AFAD'ın çalışmasında, Konya Kapalı Havzası'nda toplamda 739 obruk tespit edildi. Bu obruklar arasında:
- Konya'da: 702 obruk (bu obrukların 380'i kuyu tipidir)
- Karaman'da: 29 obruk
- Aksaray'da: 8 obruk
Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, obruk oluşumuna etki eden ana ve tali faktörlerin analiz edilerek yapay zeka destekli haritalama yöntemleriyle duyarlılık haritaları oluşturulduğunu belirtti. Bu çalışmaların erken önlem ve risk yönetimi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Obrukların saha taramalarıyla belirlendiğini anlatan Arslan, envanterin son yıllarda gelişen uydu teknolojilerinden alınan görüntü analizleri sayesinde güncellendiğini dile getirdi. AFAD verilerine göre, bölgede yaklaşık 50 ana kaya obruğu tespit edildi.
Arslan, son yıllarda yeni oluşan obruk sayısında azalma gözlendiğine işaret etti ve geçmişte yılda ortalama 20 civarında obruk oluşurken bugün bunun 10'lu rakamlara gerilediğini belirtti.
Yüzlerce yıl önce oluşmuş ana kaya çökme obruklarının da bölgede bulunduğunu ifade eden Arslan, obrukların hemen hemen hepsinin son 30-35 yılda oluşmuş olduğunu belirtti. Bu obruklar daha önceden oluşmuş olabilir ancak teknolojik gelişmeler sayesinde yeni tespit edildiler.
AFAD'ın duyarlılık haritaları risk yönetiminde yol gösteriyor ve obrukların konumlarını ve sayılarını belirleyerek etkili afet yönetimi stratejileri geliştirme fırsatı sunuyor. Bu çalışmanın devamı, bölgedeki obruk risklerini belirlemek için önemli bir kaynak olacak.
