Türkiye'de merkezi yönetim bütçesinden yapılan AR-GE (Araştırma ve Geliştirme) harcamaları geçen yıl 253 milyar 544 milyon lira seviyesine ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu, "Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar-2026" bültenini yayımladı.
AR-GE Yıllık Harcamalar
Geçen yıl, Türkiye merkezi yönetiminin AR-GE faaliyetleri için harcadığı toplam miktar 253 milyar 544 milyon lira olarak kaydedildi. Bu rakamlar ulusal gelişme ve teknolojik ilerleme açısından önemli bir öneme sahiptir. Merkezi yönetim bütçesinden AR-GE harcamalarının oranı yüzde 1,58, ayrıca gayri safi yurt içi hasıla içindeki oranı da yüzde 0,4 olarak hesaplandı.
AR-GE Harcamalarının Dağılımı
Sosyoekonomik hedeflere göre sınıflandırıldığında, 2025 yılında en fazla harcama genel bilgi gelişimi için üniversitelere yapıldı ve bu oran yüzde 64,9 olarak belirlendi. Bunu endüstriyel üretim ve teknoloji (%11,5), genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen; %5) ve tarım ve eğitim (%4,4'er) izledi.
Tahmini 2026 AR-GE Harcamaları
Bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak yapılan tahminlere göre bu yıl merkezi yönetim bütçesinden AR-GE'ye 308 milyar 568 milyon lira tahsis edildi. Bu harcamaların en büyük payını (%69,5) genel bilgi gelişimi için üniversiteler alacak. Endüstriyel üretim ve teknoloji (%8,9), genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen; %5,5), tarım (%4,7) ve savunma (%4) sırasıyla gelecek.
Uluslararası AR-GE Programlarına Harcamalar
2025 yılında uluslararası AR-GE programlarına 1,82 milyar lira ayrıldı. Avrupa çapında yürütülen AR-GE programları 987 milyon lirayla ilk sırada yer aldı. Bunu ikili veya çok taraflı kamu AR-GE programları için fonlar (435 milyon lira) ve uluslararası AR-GE faaliyeti yürüten kuruluşlara gönderilen kamu fonu (402 milyon lira) izledi.
Bütçe başlangıç ödeneğine göre 2026 yılında uluslararası AR-GE programlarına tahsis edilecek tutar 1,95 milyar lira olarak belirlendi. İlk sırayı Avrupa çapında yürütülen AR-GE programları (1 milyar lira) aldı. Bunun ardından uluslararası AR-GE faaliyeti yürüten kuruluşlara ait fonlar (489 milyon lira) ve ikili veya çok taraflı uluslararası AR-GE programları (460 milyon lira) sıralanıyor.
