Gazze'de ateşkes planının ikinci aşamasına geçilmesi için yeni bir yol haritası hazırlandı. Ancak, tartışmaların merkezinde, bu kez İsrail'in anlaşmanın yükümlülüklerine uyup uymayacağı meselesi yer alıyor.

Yeni Yol Haritası

Gazze'deki ateşkes planının ikinci aşaması için hazırlanmış yeni yol haritası, sürecin ilerleyişini düzenliyor. Barış Kurulu'nun 15 maddelik yol haritası, askeri faaliyetlerin durdurulmasını, İsrail ordusunun aşamalı çekilmesini, Gazze’deki yönetim ve güvenlik sorumluluğunun Filistinli teknokratlardan oluşan Ulusal Gazze Yönetim Komitesine devredilmesini ve uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını öngörüyor. Plan aynı zamanda yeniden inşanın başlaması, temel kamu hizmetlerinin yeniden kurulması ve insani yardımın uluslararası denetim altında ulaştırılması için bir mekanizma oluşturulmasını hedefliyor.

İsrail'in Uyum Sorunu

Yol haritasının açıklanmasından hemen sonra İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları sürdürmesi, Başbakan Netanyahu'nın çekilmeyi yeni şartlara bağlaması ve aşırı sağcı koalisyon ortaklarının anlaşmaya açıkça karşı çıkması, ikinci aşamanın da birinci aşamadaki akıbeti paylaşabileceği yönündeki endişeleri artırdı. İsrail, yol haritasına resmi onay vermedi ve Netanyahu, İsrail ordusunun Gazze’den çekilmeyeceğini söyledi: “Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail ordusu Gazze’den çekilmeyecek.”

Birinci Aşamanın Uygulanması

Ekim 2025'te kabul edilen birinci aşama, ateşkesin başlamasını, esir ve tutuklu takasının gerçekleştirilmesini, İsrail ordusunun belirlenen “sarı hat” gerisine çekilmesini ve Gazze’ye günlük yüzlerce yardım tırınının girişini öngörüyordu. İlk plan kapsamında günlük insani yardım hedefi yaklaşık 400 ila 600 tır olarak açıklanmıştı. Ancak ateşkes, Gazze’de saldırıların tamamen sona erdiği bir dönemi başlatamadı. Gazze Sağlık Bakanlığının verilerine göre, ateşkesin başlamasından Ağustos 2026’nın ilk günlerine kadar İsrail saldırılarında bin 200’den fazla Filistinli hayatını kaybetti.

Birinci aşamadaki en tartışmalı uygulamalardan biri de İsrail ordusunun çekilmesi için belirlenen “sarı hat” oldu. Anlaşmada bu hattın İsrail’in kontrol alanını sınırlaması öngörülürken uydu görüntüleri ve saha tanıklıklarına dayanan araştırmalar, İsrail’in sınır bloklarını bazı bölgelerde Gazze’nin içine doğru ilerlettiğini ortaya koydu. İsrail’in Gazze’de kontrol ettiği veya erişimi sınırlandırdığı alan ateşkesten sonra yüzde 53’ten yüzde 64’e yükseldi.